|
"Bölükler
Anzak Koyu'na çıkarken 1915'te
Gelibolu'da yartlar korkunçtu: Dizanteri,
erleri yere yıkıp, her tarafa cesetler yayıldıkça,
kabus büyüyordu..."
10 Agustos 1915 Çanakkale... Günesin göz kamaştıran parlaklığı,
topların bitmez, tükenmez gürlemelerine karışıyor... Gelibolu
Savasi'nin son dönemi, Cehennemi Çanakkale'ye
tasimis... Siperler firin gibi... Savas kokusu ile dolu sicak
bir rüzgar, ovada eserken, ince bir koz tabakasını da havaya
kaldiriyor. Yiyeceklerin, siperlerin, ölü ve yaralilarin üzerine
bulutlar halinde çöken iri yesil sinekler, dizanteriye yakalanan
Ingiliz askerlerini büsbütün perisan ediyor... Ve Mehmet Akif'in
dedigi gibi "O ne müthis tipidir ki; savrulur enkazi beser"
iNGiLiZ KOMUTAN YENiILECEKLERiNi ANLAYINCA
Ingiliz askeri tarihinin en büyük yenilgilerinden birine adim
adim yaklasiyor. Ingiliz komutan Sir Ian Hamilton, korkunç bir
yenilgiye ugrayacaklarini sezmis, savasi kazanmanin tek yolunu,
taze kuvvetlerle birlikte yapilacak büyük bir saldirida görmüstü.
NORFOLK ALAYI GELiYOR
Kraliyet Norfolk Alayi, taze kuvvetlerin bir parçasi olarak 29
Temmuz 1915'te Ingiltere'de gemilere bindirildiler. Savas
tecrübeleri yoktu. Ordu mensuplarinca tatil gecebi askerleri
diye anilan savunma birliklerine bagliydilar. Norfolk alayi,
savas hatti gerisinde iklime alismalari için bekletilmeden 10
Agustos günü Suvla Koyu'nda unutulmaz bir macera yasamak hayali
yerine, cehennemi andiran kabusla kucaklastilar.
BASLARINA GELECEKTEN HABERSiZ
Sahile yakin bir yerdeki tuz gölü, kavurucu yaz günesinin etkisi
ile kurumus ve günesin
parlakligini ve isisini ayna gibi Norfolk alayinin üzerine
yansitiyordu. Kuzeydeki Kireçtepe, iki yaninda Kavaktepe ve
Tekketepe, güneydeki Saribayir arasinda kalan Suvla düzlügü, dev
bir arenayi andiriyordu. Ingiltere'nin Dereham Kasabasi'nda
toplanan Norfolk alayi 4. ve 5. taburlari, anayurtlarindan uzak
bu topraklarda, kendilerinden önce gelenlere mezar olan bölgede
saskina döndüler. Savasta hersey olabilirdi ama, Norfolklular,
savasin disinda baslarina gelecek olayi asla düsünemezlerdi...
iNGiLiZLERiN BOSUNA HÜCUMLARI
Sir Hamilton, Tekke ve Kavaktepeleri'ne bir gece karanliginda
ani ve hizli bir saldiri yapmayi planlamisti. Bu is için 12
Agustos gecesi 54. tümen ilerlemeye basladi. Içlerinde Norfolk
tugayi da bulunuyordu. Tepelerin yamacina kadar gemecekler ve
safak sökerken saldirmak üzere hazirlanacaklardi. Fakat, gece
yürüyüsünün yapilacagi bölgede, Küçük Anafarta Ovasi denilen
yerde, Türk askerinin pusuya yattigi saniliyordu. Bu yüzden Bir
Norfolk tümeni önden yolu açsin diye 12 Agustos ögleden sonrasi
harekete geçti.
Bu öncü tümenin ilerleyisi tam bir bozgunla sonuçlanmisti.
Gelibolu savasinda Ingilizler'in gösterdigi saskinlik ve
beceriksizlik, topçu atisinin 45 dk. önce baslamasina neden
oldu. Bosuna cephane harcayan Ingilizler, savas alaninida hiç
incelememislerdi. Araziyi bilmiyorlardi. Hedeflerin yerini
çalakalem belirlemislerdi. Gücünden habersiz olduklari Türk
birliklerini yarimadanin diger tarafinda çizilmisti.
4. Norfolk Taburu, geride olmak üzere 163. tümen, gün isiginda
çiplak ovayi geçmeye çalismanin bariz bir hata oldugunu
anladiginda, ancak 900 m ilerleyebilmisti. Türkler'in direnci,
Ingilizler'in tahmin ettiginden çok daha büyüktü. Ingiliz
tümenin büyük bir kismi yogun makineli tüfek atisi altinda
kaldigi için oldugu yerde çakilmisti. Ancak sag tarafta yer alan
5. Norfolk taburu daha az bir mukavemetle karsilastigi için
ilerlemeye devam etti...
BULUTUN iÇiNE DOGRU
Iste tam bu sirada 22 kisilik bir Yeni Zelanda sahra birliginin
gözleri önünde Norfolk alayinin 4. taburuna bagli çok sayida
asker, karsilarindaki tepeye yürümeye basladilar. Tepenin
üzeri ekmek somunu biçimli beyaz bir bulutla kapliydi. Ingiliz
askerleri, yavas yavas tepeye yaklastilar ve bulutun içinde
kayboldular. Son asker de bulutun içine girdikten sonra, bulut
sanki kargosunu almis gibi yavasça havalandi ve rüzgarin aksi
yönüne dogru hareket etti...
Dahasi gökyüzünde bu bulutun kopyasi olan 3-4 bulut da rüzgara
ragmen yerlerini koruyorlar.
Ve sanki diger buluta eskortluk ediyorlar...
KOMUTAN HAMILTON ANLATIYOR
Kumandan Hamilton, Ingiliz Savas Bakani Lord Kitchener'e
gönderdigi telgrafta, olayi
söyle anlatiyordu:
"Savas sirasinda, 163. tümen her bakimdan üstün oldugu bir anda,
çok garip bir sey meydana geldi... Türkler'in zayiflamakta olan
kuvvetlerine karsi, Albay Sir H. Beauchamp, cesur ve kendinden
emin bir subay olarak büyük bir gayretle, hizla ilerledi ve
savasin en güzel kismi böyle basladi. Mücadele daha kizismis ve
iyice kizismisti.
Bu askerlerin çogu yarali ve susuzluktan perisan bir
haldeydiler. Bunlar, kampa ancak gece vakti geri dönebildiler.
Fakat, Albay, 16 subayi ve 250 askeriyle önüne düsmani katmis,
hizla ilerlemesine devam ediyordu... Daha sonra bunlardan hiçbir
haber alamadik.Ormanlik bölgeye hücum ettikten sonra gözden
kayboldular ve sesleri de duyulmadi. Içlerinden hiç biri geri
dönmedi."
267 kisi, hiç bir iz birakmadan kaybolup gitmisti.
YENiLGi KAÇINILMAZ OLDU
O gün ögleden sonra baslayan ilerleyisin basarisizlikla
sonuçlanmasi, Sir Ian Hamilton'in
savasi kendi lehine döndürme ümidini de yok etmisti. Böylece,
1915 yili sonunda Müttefik Kuvvetler, geri çekilerek, büyük bir
yenilgiye ugradilar. Gelibolu savasi, sekiz buçuk ay sürdü.ve 46
bin askerin ölümüyle sonuçlandi. O zamanin savaslari için,
korkunç bir rakamdi bu. 1916'da Ingiliz Hükümeti, savasin
kaybedilme nedenlerini arastirmak üzere, resmi bir kurulu
görevlendirdi.
GiZLENEN RAPOR
Gelibolu Kurulunun Son Raporu adi altinda bastan asagi sansür
denetiminden geçmis bir rapor, önce 1917'de ve daha sonra da
1919'da yayinlandi. Raporun asli, 1965 yilina kadar ortaya
çikarilmadi.
1918 sonunda, ingilizler, gelibolu'ya sanki galip gelmisçesine
geri döndüler. Isgal Kuvvetleri'nin bir askeri savas alaninda
gezinirken, Kraliyet Norfolk Alayi'na ait bir rozeti buldu.
Çevrede yaptigi bir sorusturma sonunda, bir Türk çiftçisinin
kendi arazisinde buldugu bir sürü cesedi, yakindaki bir dereye
attigini ögrendi.
DOSYA KAPANMADI
8.5 ay süren Çanakkale Savasi Bogaz'in iki yani için de tam bir
Cehennem olmustu. Savasin tarihi yazildi. Ölenlerin ,
yaralilarin, kayiplarin sayisi tespit edildi. Fakat bir tek sey,
özellikle unutulmadi. Kaybolan Norfolk Alayi Askerleri... Ikinci
dünya savasindan kalan Philedelphia Efsanesi gibi bu savastan da
bu olay tüm gizemiyle kalmisti ortada. Bir çok kitapta bu olaya
genis yer verilir hatta bazilari bunun Çanakkale Savasi'nin
kendisinden de önemli oldugunu düsünüyor.
Philedelphia 2. deneyinde de Eldridge 'in ilk görüldüğü limanin
NORFOLK olması sanki
bu isimde bir sey var diye düsündürüyor.
Güncel bir konu Titanik... Herkes filmini konusuyor ama arkada
inanilmaz bir tarihi gizem
var. Olaydan bir asir kadar önce bir yazar kitabinin içerigini
bir transatlantigin üzerine kurmustu. Romaninda dev bir
transatlantik Avrupa-Amerika seferine çikiyor ve bu ilk
seferinde gemi evet bir buz dagina çarparak batiyor. Romandaki
geminin adi TITANIA ve ölçüleri asagi yukari Titanik'le ayni. |
