|
Kur’an-ı Kerim’de gece ve gündüzün peş peşe gelişinde akıl
sahipleri için ibretler olduğu vurgulanırken Rabb’imiz, bizi
bunlar üzerinde tefekküre davet eder. Necm, Kamer, Leyl, Şems,
Tarık, Buruc, Felak, İsra, Ra’d vb. sûre adları geceye dair
öğelerin ehemmiyetini ön plana çıkarmaktadır. Tam 99 ayetin
geceden bahsetmesi dikkâtlerimizi ona yöneltmek için yeter sebep
olsa gerek.
Kemale erme yolunda mesafe almaya çalışanların geceleri ihya
etme üzerinde durmaları,
Gece Gelişen Harikulâde Olaylar
1-Allah Rasulü (a.s)bir gece vakti dünyayı şereflendirmiş.
2-Risalet öncesi Hz.Muhammed (a.s) gecelerini Hira’da zikir ve
tefekkürle geçirir, bazen haftalarca dönmezdi.
3-İlk Vahiy bir gece vakti gelmiş, Kur’an gece inmeye
başlamıştı.(Kadir Suresi)
5-İsrâ (Gece Yürüyüşü) ve Mi’rac mucizeleri gece gerçekleşti.
6-İslam’ın gizli gizli yayılmaya çalışıldığı toplantılar erkânın
evinde geceleyin yapıldı. Medine’de İslam’a yeni bir açılım
sağlayacak ilk görüşmeler olan Akabe Biatları da yine gece idi.
7-Hicret gece başladı, Hz.Ali(k.v) bir gece vakti ölümü göze
alarak Rasulullah (a.s)’ın yatağına uzandı.
8-Mekke’nin Fethi gece gerçekleşti.
9-Allah, Musa (a.s)’ya Tur Dağı’nda alevli ateş içinden sesli
olarak yatsı vakti tecelli etti.
10-Allah’ın emri üzerine Musa ve İsrailoğulları, gece vakti
Mısır’ı terk etti. Peşlerinden gelen Firavun Ordusu sabaha karşı
suda boğularak helak edildi.
11- Musa (a.s) önce otuz, daha sonra da ilave olarak on gün
Tur’da ibadetle geceledi.
12-Ad, Semud ve Hud kavimlerinin helak edilişleri, azaba
uğramaları, geceleyin şimşek, yıldırım, depremle ya da geceler
boyu yağan yağmurlarla oldu.
13-Lut Kavmi geceleyin Allah’ın gönderdiği insan kılığında iki
melekle son kez denendi ve sabaha karşı yere geçirildi.
14-İbrahim (a.s) önce güneş, sonra yıldız, sonra da aya bakarak
mantık yolu ile Allah’ı kavradığında da vakit gece idi.
15-İbrahim (a.s) henüz on beş yaşında iken, bir gece vakti
kavminin puthanesindeki bütün putları balta ile parçaladı.
Kavim, O’nu sorumlu tutmak isteyince de “İşte, şu büyük put
yaptı” diyerek mantıklarına hitap etti.
16-Yusuf(a.s)meşhur rüyasını gece gördü, yine bir rüyanın
tefsiri ile zindandan kurtuldu.
17-Yunus (a.s) balık karnında adeta sürekli bir gece hayatı
yaşadı, tespih ve zikirle kıyıya ulaştı.
18-Hz. İsa, bir akşam yemeği esnasında ihanete uğradı
19-Davut (a.s) gecenin bir bölümünde sesli zikirle Allah’ı
tespih eder, emrine verilen dağlar, taşlar, kuşlar ve diğer
canlılar O’nun bu zikrine koro halinde katılırdı.
20-Tarihi zaferlerin büyük çoğunluğu gece baskınları ile
kazanıldı.
21- Fatih Sultan Mehmet, gemileri geceleyin karadan yürütme
iradesini gösterdikten sonra İstanbul’u fethetti.
22-Yakın dönemlerde Pompei halkının çamur ve ateş denizine
batışı, Titanic faciası ve bazı büyük tabii afetlerin gece oluşu
da insanlık tarihine düşülmüş dikkât çekici notlardır.
23-Dolunay geceleri özellikle batıda hırsızlık-gasp-yaralama ve
intiharlarda artış olduğu istatistiklere yansımıştır.
Kur’an Kandiliyle Gece Yürümek
Kur’an-ı Kerim’de geceye dair oldukça fazla ayet bulunduğuna
başta işaret etmiştik. Şimdi o ayetlerden seçtiklerimize şöyle
bir bakalım ve Rabb’imizin hitabını birlikte kavramaya
çalışalım:
1-Tefekküre başlama noktamız; yakın çevremiz olarak belirlenmiş.
Hakikâti kavramak üzere basit, kolay gözlemlere teşvik
ediliyoruz:
“Şüphesiz, göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün
birbiri ardınca gelişinde, .....akıllı olan bir topluluk için
elbette Allah'ın birliğine deliller vardır. (Bakara/164)
“Kesinlikle, göklerin ve yeri yaratılışında ve gece ile gündüzün
art arda gelişinde vicdanları temiz akıl sahiplerine gerçekten
deliller vardır”(Ali İmran/190)
“Gece ile gündüzün birbiri ardınca değişip durmasında ve
Allah'ın göklerde ve yerde yarattıklarında sakınan bir kavim
için elbette birçok deliller vardır.”(Yunus/6)
2-Gece; Allah’ın yemin ettiği bir önemli bir unsurdur:
“Ant olsun bürürken o geceye”(Leyl/1)
“Döndüğü an o geceye “(Müddessir/33)
“Döneldiği zaman o geceye”(Tekvir/17)
“On geceye”(Fecr/2)
“Ve geçeceği sırada geceye”(Fecr/4)
“Ve dindiği zaman o geceye ki,... “(Duha/2)
“Onu sardığında geceye”(Şems/4)
3-İnsanlar için gece; sükûn, huzur ve örtü kılınmıştır:
“Size geceyi örtü, uykuyu dinlenme, gündüzü de yeni bir hayat
kılan O'dur.” (Furkan/47)
“Geceyi dinlenme zamanı, güneş ile ayı da vakit ölçüsü
yapmıştır. İşte bu, o güçlü ve her şeyi bilenin
takdiridir.”(Enam/96)
“O'dur sizleri geceleyin kendinizden geçiren; bununla beraber,
gündüz kazandıklarınızı bilen, sonra belirlenmiş olan bir ecel
(ölüm süreci) tamamlansın diye gündüzleri sizi uyandırıp
kaldıran. Sonra O' nadır yine dönüşünüz. Sonra size neler
yaptığınızı haber verecektir”(En’am/60)
“O'dur, içinde durup dinlenesiniz diye sizin için geceyi meydana
getiren, gündüzü de göz açıcı yapan! Elbette bunda işitebilecek
bir kavim için birçok ibretler vardır!” (Yunus/67)
4-Gece; içinde potansiyel tehlikeler barındırır; azap ve helakin
muhtemel vaktidir:
“Yoksa, o ülkelerin halkı geceleyin uyurlarken kendilerine
azabımızın gelmeyeceğinden emin mi oldular?” (Araf/97)
“Biz, nice memleketler helak etmişizdir ki, onlara baskınımız
gece yatarlarken veya gündüz uyurken gelmiştir.” (Araf/4)
“De ki: "Söyleyin bakayım, eğer Allah, geceyi üzerinizde kıyamet
gününe kadar sürekli kılarsa, size bir ışık sağlayacak Allah'tan
başka tanrı kim? Hâlâ dinlemeyecek misiniz”(Kasas/71)
“Elçiler: ‘Ey Lut, emin ol, biz Rabb’inin elçileriyiz; onlar
sana ihtimali yok el uzatamazlar, sen hemen ailenle gecenin bir
bölümünde yola çık. İçinizden hiçbir kimse geri kalmasın, ancak
karın hariç; çünkü onlara gelen felaket ona da gelecektir.
Haberin olsun, onlara va'dedilen zaman sabahtır, sabah yakın
değil mi?’ dediler”(Hud/81)
5-Gece uyanık olanlar ve Rablerini tespih edenler övülmüş, diğer
insanlardan farklı bir mevkiye layık görülmüşlerdir:
“Yoksa o, gece saatlerinde kalkan, secdeye kapanıp, ayakta
durarak daima vazifesini yapan, ahireti hesaba katan ve
Rabb’inin rahmetini uman kimse gibi olur mu? De ki: "Hiç
bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?" Ancak temiz akıllı olanlar
anlar.” (Zümer/9)
“Hepsi bir değildir; ehl-i kitap içinde istikamet sahibi bir
topluluk vardır ki, gece saatlerinde secdeye kapanarak Allah'ın
âyetlerini okurlar” (A.imran/113)
“Geceleri pek az uyurlardı” (Zariyat/17)
“Onlar, bıkıp usanmaksızın gece gündüz (Allah'ı) tespih
ederler.” (Enam/20)
6-Gece ibadeti hepimiz için teşvik edilmiştir. Bu emri “sadece
Rasulullah (a.s)’a farz,bize sünnet” kolaycılığı içinde
anlamamız Kur’an’ın ruhuna aykırıdır:
“O halde onların dediklerine sabret, güneşin doğmasından önce ve
batmasından önce Rabb’ini hamd ile tespih et. Gece saatlerinde
de gündüzün uçlarında da tespih et ki, hoşnutluğa eresin.”
(Taha/130)
“Geceleyin de onu tespih et, secdelerin ardından da.” (Kaf/40)
“Gecenin bir kısmında da O'nu tespih et, yıldızların batmaya
yaklaştığı sıra da!”(Tur/49)
“Gece kalk, pek azı hariç,”( Müzzemmil/2)
“Gecenin bir kısmında O'na secde et ve uzun bir gece O'nu tespih
et!”(İnsan/26)
7-Gece ibadeti yapanlar stres-bunalım-kederden arınırlar ve
onlara bazı lütuflar verilir:
“Şu bir gerçek ki, yeni bir oluşa koyulmak üzere geceleyin
kalkan, yer tutma bakımından daha güçlü, söz bakımından daha
etkilidir.”(Müzzemmil/6)
Zümer/ 9. ayetin sonunda “Ancak temiz akıllı olanlar anlar”
ifadesi anlamlıdır. Gece ibadeti yapanlar övüldükten sonra
“temiz akıl” kavramı; gece zikrinin aklı, düşünceyi
arındıracağı, stresi alacağı düşüncesine götürdü bizi.
Ayrıca (Taha/130 )’ da bulunan “Hoşnutluğa eresin” ifadesi de
gece ibadeti yapanların iç dengeleri oturmuş, kendileri ve
çevreleri ile barışık kişiler olduklarını düşündürdü.
8-Rahmanî İlim ve Keşiflere yelken açma vaktidir gece:
Efendimiz Hz.Muhammed (a.s)’in Hira süreci vahiy öncesinde
risalete ciddi bir hazırlık devresidir. Vahyin gelişinde rüyanın
rolü, sırra erenlerin rüyalarda ilhama mazhar olmaları bir
vakıadır.(Zümer/9)’ da geceyi ihya edenlerden bahsettikten hemen
sonra meşhur “Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?” ayetini
şöyle düşündük: Gece ibadeti yapanlar, farklı bir ilim
ediniyorlar!..Rahmanî İlim gece ibadeti ile kullara açılıyor
olmasın?!..
9-Dua ve tevbelerin kabul olacağı kutlu vakitler gecede
saklıdır:
“Onda melekler ve Ruh, Rablerinin izni ile yapılacak her iş için
peyderpey iner de iner. Tan ağarana dek o gece güvenlik
(selamet) tir.(Kadir/4-5)
“O ki, (gece namaza) kalktığın zaman seni görüyor”(Şuara/218)
“Gecenin bir bölümünde ve secdelerin ardından da O' nu tespih
et. “ (Kaf/40)
“Gündüzün iki ucunda, gecenin de ilk saatlerinde namaz kıl.
Çünkü iyilikler kötülükleri (günahları) giderir. Bu, öğüt almak
isteyenlere bir hatırlatmadır.”(Hud/114)
“Gecenin bir kısmında uyanarak, sana mahsus bir nafile olmak
üzere namaz kıl. (Böylece) Rabb’inin, seni, övgüye değer bir
makama göndereceğini umabilirsin”(İsra/79)
“Sabah akşam Rablerine, O'nun rızasını dileyerek dua edenlerle
birlikte candan sebat et. Dünya hayatının süsünü isteyerek
gözlerini onlardan çevirme. Kalbini bizi anmaktan gafil
kıldığımız, kötü arzularına uymuş ve işi gücü aşırılık olan
kimseye boyun eğme.” (Kehf/2
“Geceyle gündüzü, öğüt almak isteyenlerle şükretmek isteyenler
için, birbirini izler hale getiren O'dur. “(Furkan/62)
10-Gece; karanlık boyutu ile Cehennem-Zulüm ve Cehalet
kavramlarına misal teşkil eder:
“Onların (münafıkların) durumu, (karanlık gecede) bir ateş yakan
kimse misalidir. O ateş yanıp da etrafını aydınlattığı anda
Allah, hemen onların aydınlığını giderir ve onları karanlıklar
içinde bırakır; (artık hiçbir şeyi) görmezler.”(Bakara/17)
“Allah, inananların dostudur, onları karanlıklardan aydınlığa
çıkarır. İnkâr edenlere gelince, onların dostları da tâğuttur,
onları aydınlıktan alıp karanlığa götürür. İşte bunlar
cehennemliklerdir. Onlar orada devamlı kalırlar.”(Bakara/275)
“Kötülük yapanlara gelince, kötülüğün cezası misli iledir.
Onları zillet kaplayacaktır. Onları Allah'a karşı koruyacak hiç
kimse yoktur. Onların yüzleri sanki karanlık geceden bir parçaya
bürünmüştür. İşte onlar da cehennem ehlidir. Onlar orada ebedî
kalacaklardır.”(Yunus/27)
“Geceyi gündüze katar, gündüzü de geceye katarsın. Ölüden diriyi
çıkarır, diriden de ölüyü çıkarırsın. Dilediğine de sayısız
rızık verirsin.”(A.İmran/27)
11-Yaratılış Sırları sanki gecede gizlenmiştir:
Gece; ailelere sohbet ve muhabbet vakti, eşlere ünsiyet
zamanıdır. Tabiat geceleyin adeta gündüze arz-ı endam etmek
üzere yeni bir yaratılışla ertesi güne hazırlanır. Goncalar gece
açılır sabah gül olur, tomurcuklar gece çiçek olur. Karanlık;
yaratılış sırrını muhafaza eder gibidir.
“Allah sizi bir tek nefisten (Âdem'den) yarattı, sonra ondan da
eşini yarattı. Sizin için hayvanlardan sekiz eş meydana getirdi.
Sizi de annelerinizin karınlarında üç katlı karanlık içinde
çeşitli safhalardan geçirerek yaratıyor. “İşte bu yaratıcı,
Rabb’iniz Allah'tır. Mülk O'nundur. O'ndan başka tanrı yoktur.
Öyleyken nasıl oluyor da (O'na kulluktan) çevriliyorsunuz?” (Zümer/6)
“Şüphesiz ki Rabb’iniz, gökleri ve yeri altı günde yaratan,
sonra Arş'a istivâ eden, geceyi, durmadan kendisini kovalayan
gündüze bürüyüp örten; güneşi, ayı ve yıldızları emrine boyun
eğmiş durumda yaratan Allah'tır. Bilesiniz ki, yaratmak da
emretmek de O'na mahsustur. Alemlerin Rabb’i Allah ne yücedir!
“(Araf/54)
12-Dışımızdaki varlıklardan en şerlilerin ayağa kalktığı
vakittir gece. O sebeple, ondan Allah’a sığınılmalıdır.
“De ki: "Sığınırım o sabahın Rabb’ine, yarattığı şeylerin
şerrinden, karanlığı çöküp bastırdığında bir gecenin şerrinden,
“(Felak/1-2-3)
“Yemin olsun ki, biz en yakın göğü kandillerle süsledik ve
onları şeytanlara ateş taneleri yaptık. O şeytanlar için çılgın
ateş azabını da hazırladık.”(Mülk/5)
Yazan sofican2006 |
